Uzmanlar, akşam saatlerinde karanlık ortamda kullanılan parlak ekranların çocuklar üzerinde ciddi olumsuz etkiler yarattığına dikkat çekiyor. Özellikle ani ekran parlaklığı değişimlerinin, gelişim sürecindeki çocuk beyninde yetişkinlere kıyasla çok daha güçlü etkiler oluşturduğu belirtiliyor. Mavi ışık yalnızca uykuya dalmayı geciktirmekle kalmıyor; biyolojik ritmi bozarak dikkat, hafıza ve ertesi günkü performansı da olumsuz etkiliyor.
Nörobilim araştırmaları, LED tabanlı ekranların kısa sürede yüksek ve düşük parlaklık geçişleri yarattığını ve bu durumun beyinde mikro uyarılmalara neden olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre bu uyarılmalar, çocuk beyninde baş ağrısı, göz yorgunluğu, melatonin baskılanması ve uyku döngüsünde gecikme gibi sonuçlar doğurabiliyor.
Son dakika haberlerini ve önemli gelişmeleri anında telefonunuza alın.
👉 WhatsApp Kanalına Katıl“Çocuk Beyni Işığa Daha Hassas”
Çocukların ışığa karşı neden daha duyarlı olduğunu değerlendiren uzmanlardan Ayşe Burcu Erdoğdu Yıldırım, gelişim sürecindeki beynin dış uyaranlara karşı daha hassas olduğunu vurguladı. Yıldırım, “Yetişkinler için dahi zararlı olabilecek ani ışık değişimleri ve flaşlar, çocuk beyninde çok daha büyük etkilere yol açabiliyor. Bu durum uykunun bozulmasına, hatta bazı çocuklarda epileptik nöbetlerin tetiklenmesine kadar varabiliyor” dedi.
Ekran Işığı Beyne “Sanal Gündüz” Yaşatıyor
Akşam saatlerinde ekran ışığına maruz kalmanın, beynin gece moduna geçişini geciktirdiğini belirten Yıldırım, bu durumun uyku hormonunun salgılanmasını doğrudan etkilediğini söyledi. “Ekran ışığı, beynimize sanki gün ışığı varmış hissi veriyor. Beyin akşam olduğunu algılayamıyor ve uyanıklık hali devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Melatonin hormonunun gecikmesiyle birlikte çocukların uykuya dalmakta zorlandığını belirten uzmanlar, bunun ertesi gün dikkat, duygu düzenleme ve akademik başarı üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğuna dikkat çekiyor.
En Zararlısı: Karanlıkta Parlak Ekran
Uzmanlara göre en riskli durum, tamamen karanlık bir ortamda ekranın aniden açılması. Özellikle yorgan altında ya da ışık almayan odalarda kullanılan telefon ve tabletlerin çocuklar üzerinde yoğun bir ışık yükü oluşturduğu belirtiliyor.
Yıldırım, “Ekrandan gelen ışık ile ortam ışığı arasında çok büyük fark olmaması gerekiyor. Aksi halde bu mikro uyarımlar baş ağrısı, göz yorgunluğu ve migren gibi sorunlara yol açabiliyor. Gece karanlıkta ekran kullanımı çocuklarda ciddi fiziksel ve zihinsel yorgunluk oluşturabiliyor” diye konuştu.
Uzmanlardan Ailelere Öneriler
Uzmanlar, çözümün ekranı tamamen yasaklamak değil, çocukların hassasiyetine uygun bir akşam rutini oluşturmak olduğunu vurguluyor. Yıldırım, yatmadan önce en az yarım saat ila bir buçuk saat ekran kullanımına ara verilmesi gerektiğini belirterek, “Bazı çocuklar daha hassas olabilir. Bu çocuklar için daha dikkatli olunmalı. Ekran mutlaka kullanılacaksa, gece modu tercih edilmeli” önerisinde bulundu.