Saadet Yüksel’in Strasbourg’daki hukuk yolculuğu

STRASBOURG – Türk hukukçu ve akademisyen Doç. Dr. Saadet Yüksel, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki (AİHM) görevini sürdürüyor. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde anayasa hukuku alanında yürüttüğü çalışmaların ardından uluslararası yargıya geçen Yüksel’in meslek yaşamında, Türkiye’deki akademik birikimi ile yurt dışındaki eğitim ve araştırma deneyimleri önemli yer tutuyor.

Türkiye bakımından seçilen AİHM hâkimi olan Yüksel, 1 Temmuz 2019’da başlayan görevinin yanı sıra bölüm başkan yardımcılığı sorumluluğunu da üstleniyor.

111 oyla dokuz yıllığına seçildi

Saadet Yüksel, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisinin 9 Nisan 2019 tarihli Genel Kurul oturumunda yapılan oylamada 111 oy alarak AİHM hâkimi seçildi. Dokuz yıllık görev süresi için yapılan bu seçim, Yüksel’in akademik kariyerinden uluslararası yargıya geçişini sağladı.

AİHM hâkimleri, ilgili devletlerin sunduğu üç aday arasından Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi tarafından seçiliyor. Görev süreleri dokuz yıl olan hâkimler yeniden seçilemiyor.

İstanbul Üniversitesi ve Harvard’da eğitim

Yüksel, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Avrupa Birliği hukuku alanındaki yüksek lisansını 2006’da tamamladı. Akademik çalışmalarına devam ederken uluslararası hukuk çevrelerinde de eğitim ve araştırma faaliyetlerinde bulundu.

2011’de Harvard Hukuk Fakültesinden yüksek lisans derecesi alan Yüksel, 2012’de İstanbul Üniversitesinde hukuk doktorasını tamamladı. Böylece Türkiye’deki hukuk eğitiminin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri’nde de akademik deneyim kazandı.

Anayasa hukuku alanında akademik kariyer

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinin Anayasa Hukuku Anabilim Dalında 2006–2012 yılları arasında araştırma görevlisi olarak çalışan Yüksel, doktorasının ardından aynı alanda öğretim üyeliğini sürdürdü.

2017–2019 döneminde doçent olarak görev yapan Yüksel, aynı yıllarda Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Başkanlığını yürüttü. Fakülte yönetim kurulunda da görev alan hukukçu, 2013–2019 yılları arasında Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesinde ders verdi.

Uluslararası araştırma deneyimi

Yüksel’in akademik geçmişinde Georgetown ve Harvard üniversitelerindeki araştırma çalışmaları da bulunuyor. Georgetown Üniversitesi Hukuk Fakültesinde 2009–2010, Harvard Hukuk Fakültesinde ise 2014–2015 dönemlerinde misafir araştırmacı olarak bulundu.

İstanbul Barosuna 2005’te kaydolan Yüksel, AİHM’deki görevine başlamadan önce avukatlık ve hukuk danışmanlığı faaliyetleri de yürüttü. Akademik çalışmalar ile hukuk uygulamasını bir arada sürdürdüğü bu dönem, mesleki geçmişinin farklı boyutlarını oluşturdu.

İkinci Bölüm başkan yardımcılığı

AİHM’nin resmî öz geçmişine göre Yüksel, 5 Kasım 2024’ten bu yana bölüm başkan yardımcılığı görevini üstleniyor. Mahkemenin güncel bölüm yapılanmasında İkinci Bölüm başkan yardımcısı olarak yer alıyor.

Strasbourg’daki görevini sürdüren Yüksel’in meslek yaşamı, üniversitedeki öğretim ve araştırma faaliyetlerinden Avrupa insan hakları yargısına uzanan bir kariyer çizgisi ortaya koyuyor.

AİHM hâkimleri bağımsız görev yapıyor

AİHM’de bir devlet bakımından seçilmek, o devletin temsilcisi olarak görev yapmak anlamına gelmiyor. Mahkemenin resmî açıklamasına göre hâkimler, görevlerini bireysel sıfatlarıyla yürütüyor ve seçildikleri devleti temsil etmiyor.

Bu çerçevede Saadet Yüksel de diğer AİHM hâkimleri gibi bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda yargısal faaliyetlere katılıyor.