İran savaşı ekonomiyi alarma geçirdi: Gıda sektöründen 'maliyet tsunamisi' uyarısı

İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik başlattıkları milletler hukukuna aykırı savaş ve saldırılar Almanya'da cep yakacak. Doğal gaz ve petrol fiyatlarında yaşanan patlamadan sonra diğer sektörler de alarda.

Alman gıda endüstrisi, İran savaşı nedeniyle enerji ve nakliye maliyetlerinde patlama yaşanacağı ve bunun tüketici fiyatlarına yansıyacağı uyarısında bulundu. Sektör temsilcileri, hükümetten acil önlem talep ediyor. Alman Gıda Sanayii Federasyonu (BVE), İran’daki çatışmalar nedeniyle nakliye yollarının kapanmasının dış ticarette ciddi aksamalara yol açtığını açıkladı. Coca-Cola, Danone, Ferrero, Haribo, Nestlé gibi dev şirketlerin üye olduğu federasyon, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki durumun deniz taşımacılığında maliyet artışlarına ve uluslararası tedarik zincirlerinde bozulmalara neden olduğunu vurguladı. Federasyonun açıklamasında, uzayan nakliye rotaları, azalan yük kapasiteleri ve tıkanan alternatif limanların yük taşıma ücretini ve lojistik maliyetlerini artırdığına dikkat çekildi. Buna bir de gaz ve petroldeki fiyat patlaması eklenince, sektör üzerindeki baskı daha da büyüdü.

 Tüketici fiyatlarının yüzde 80’i nakliye ve enerjiden oluşuyor

 Bu durumun tüketici fiyatlarına doğrudan yansıması bekleniyor. Federasyon verilerine göre, büyük bir gıda işleyicisinde nakliye ve enerji maliyetleri halihazırda tüketici fiyatlarının yüzde 80’ini oluşturuyor. BVE Başkanı Christoph Minhoff, durumu “maliyet tsunamisi” olarak nitelendirerek hükümete çağrıda bulundu. Minhoff, “Gıda sektörünü bekleyen maliyet tsunamisini durdurmak ve tüketiciyi ek yükten kurtarmak isteyen, artık kararlı adım atmalı” dedi.

 Üretim durdurma riski ve Alman hükümetine çağrı

 Minhoff, acil önlemler alınması gerektiğini belirterek, gıda sektörü için otoyol ücretleri ve şebeke kullanım bedellerinin kaldırılmasını, vergi, harç ve bürokratik yüklerin artırılmamasını talep etti. Sektör temsilcisi, çatışmaların uzaması halinde 2022’de Rusya-Ukrayna savaşında olduğu gibi üretimin önemli ölçüde düşürülmesi, hatta bazı iş kollarının tamamen kapatılmasının ve iflasların gündeme gelebileceği uyarısında bulundu. Öte yandan çatışmanın süresine bağlı olarak Ortadoğu ile yapılan ihracat ve ithalatın kısıtlanması bekleniyor. Almanya, savaştan etkilenen ülkelere yılda yaklaşık 1 milyar Euro değerinde gıda ve içecek ihraç ediyor.

Dr. Yasin Mehmetoğlu