(Hamburg/Berlin, Yasin Baş). Alman Die Zeit gazetesinde Fritz Zimmermann imzasıyla yayımlanan analizde, Antalya’da beşincisi düzenlenen Diplomasi Forumu’nun küresel dengelerdeki değişimin somut bir göstergesi olduğu belirtildi. Analizde, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirveye Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Katar Emiri Al Sani, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un da aralarında bulunduğu Afrika, Orta Doğu ve Asya ülkelerinden çok sayıda uluslararası liderin katıldığı vurgulandı.
Die Zeit’in analizine göre, Almanya başta olmak üzere büyük Avrupa ülkelerinin üst düzey temsilcilerinin zirvede yer almaması dikkat çekti. Yazıda, “Kararlar odada bulunanlar tarafından alınır. Bu hafta sonu Alman hükümeti gönüllü olarak kapının dışında bekledi” ifadelerine yer verildi. Konferansta Almanya’yı temsil eden en üst düzey ismin, Hessen Eyaleti Uluslararası İlişkiler Bakanı Manfred Pentz (CDU) olduğu belirtildi. Pentz’in, “Önde gelen Alman siyasetçilerin daha fazla görünür olmasının stratejik açıdan akıllıca olacağını” söylediği aktarıldı.
Son dakika haberlerini ve önemli gelişmeleri anında telefonunuza alın.
👉 WhatsApp Kanalına KatılLawrov’a da platformda yer verildi
Analizde, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un da konferansta geniş bir platform bulması dikkat çekici bulundu. Lavrov’un konuşmasını Rusça yaptığı, Ukrayna savaşına ilişkin “Nazizm” suçlamasını yineleyerek Baltık ülkeleri ve Polonya’nın Ukrayna’ya hava sahasını drone saldırıları için açtığı iddiasında bulunduğu ifade edildi. Die Zeit yazarı, bu sözlerin bazı dinleyicilerde “NATO topraklarına yönelik saldırıların retorik bir başlangıcı mı?” endişesi yarattığını kaydetti.
Türkiye’nin stratejisi: Herkesle konuşmak
Die Zeit’in analizinde Türkiye’nin izlediği dış politikanın, Ukrayna ve Rusya, Ermenistan ve Azerbaycan, İran ve ABD gibi farklı kutuplarla aynı anda diyalog kurabilme kapasitesine dayandığı belirtildi. Yazıda, Türkiye’nin bu “sarkaç diplomasisi” ile dünyanın yarısına yayılan ince bir ilişki ağı ördüğü ve kendini giderek daha başarılı bir arabulucu olarak konumlandırdığı ifade edildi. Analizde ayrıca, Türkiye’nin bu stratejisinin arkasında coğrafi konumunu bilinçli kullanmasının yattığı ve kendisini değişen dünya düzenine iyi hazırlanmış bir “orta güç” (“Mittelmacht”) olarak gördüğü yorumu yapıldı.
Avrupa’nın sorumluluğu sorusu
Die Zeit, Antalya’daki havanın net olduğunu belirterek, ABD’nin dünyanın birçok yerinden çekilmesiyle birlikte sorunların çözümünün artık bölgesel aktörlere düştüğünü ve Avrupa’nın kendisine bu yeni dünyada nasıl bir rol biçtiğini sorgulaması gerektiğini vurguladı. Almanya ve diğer büyük AB ülkelerinin üst düzey katılım göstermemesini eleştiren analizde, Fransa, İtalya, İspanya ve Polonya’nın da zirvede bakan seviyesinde temsil edilmediği hatırlatıldı. Diğer yandan zirvede Avusturya, Lüksemburg, İrlanda ve Baltık ülkeleri gibi küçük AB ülkelerinin yer aldığına da dikkat çekildi.