Avrupa’nın Genç Ülkesi Kosova Reşit Oldu

Sırbistan’dan 17 Şubat 2008’de tek taraflı bağımsızlığını ilan ederek Avrupa’nın en genç ülkesi unvanını alan Kosova, 18’inci kuruluş yıl dönümünü kutluyor. Başkenti Priştine olan ülkede 2024 verilerine göre yaklaşık 1 milyon 585 bin kişi yaşıyor. Ancak ekonomik nedenlerle Batı Avrupa’ya süren göç nedeniyle yurt dışındaki Kosovalıların sayısının ülke nüfusunu aştığı tahmin ediliyor.

Osmanlı’dan Yugoslavya’ya, Oradan Bağımsızlığa

Yaklaşık beş asır Osmanlı idaresinde kalan Kosova, Balkan Savaşları’yla Sırbistan’ın kontrolüne geçti. II. Dünya Savaşı sonrası Yugoslavya bünyesinde özerk bir statü kazanan bölge, 1990’lı yıllarda Yugoslavya’nın dağılmasıyla birlikte bağımsızlık taleplerinin yükseldiği bir sürece girdi.

Sırp milliyetçiliğinin yükseldiği dönemde Arnavut nüfusun öncülüğünde bağımsızlık arayışları hız kazandı. 1998-1999 yıllarında yaşanan Kosova Savaşı, NATO müdahalesiyle son buldu. Savaşta 10 binden fazla kişi hayatını kaybederken, 1 milyondan fazla insan yerinden edildi.

Birleşmiş Milletler yönetiminde geçen yılların ardından Kosova Meclisi, 17 Şubat 2008’de bağımsızlık ilan etti. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu birçok ülke Kosova’yı hızla tanıdı. Günümüzde Kosova’yı 120 ülke tanırken, Rusya ve Çin’in vetosu nedeniyle Birleşmiş Milletler üyeliği gerçekleşmedi.

AB Süreci ve Siyasi Engeller

Kosova’nın 2022’de yaptığı Avrupa Birliği üyelik başvurusu henüz değerlendirilmedi. AB üyesi beş ülkenin Kosova’nın bağımsızlığını tanımaması, üyelik sürecinin önündeki en büyük engel olarak görülüyor.

Belgrad-Priştine Diyalog Süreci kapsamında 2011’den bu yana yürütülen normalleşme görüşmeleri ise son yıllarda ciddi tıkanmalar yaşıyor. Ülkede yeni hükümetin göreve başlamasıyla sürecin yeniden ivme kazanabileceği değerlendiriliyor.

Ekonomi ve Göç Sorunu

Kosova’da genç işsizlik oranının yüksekliği, düşük maaşlar ve hayat pahalılığı göçü tetikleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Yeni hükümet, asgari ücreti brüt 500 avroya çıkarma ve kamu maaşlarını artırma hedefiyle ekonomik reformlar planlıyor. Ancak IMF, bütçe açığının genişlemesi riskine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.

Savunma alanında ise yatırımlar hız kazanmış durumda. NATO’nun Kosova Gücü (KFOR) ülkede güvenliği sağlarken, Kosova Güvenlik Gücü’nün (FSK) güçlendirilmesi için milyar avroluk savunma projeleri gündemde.

Cumhurbaşkanlığı Seçimi Kritik Eşikte

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin görev süresi 4 Nisan’da sona eriyor. Meclis’in yeni cumhurbaşkanını zamanında seçememesi halinde ülkede yeni bir siyasi krizin kapıda olduğu yorumları yapılıyor.

Bağımsızlığının 18’inci yılında Kosova, bir yandan devlet olma sürecini pekiştirmeye çalışırken diğer yandan ekonomik zorluklar, siyasi belirsizlikler ve uluslararası tanınma sorunlarıyla mücadele ediyor. Avrupa’nın en genç devleti için önümüzdeki dönem, hem içeride hem dış politikada belirleyici olacak.